Uroczyste otwarcie wystawy odbędzie się 1 sierpnia o godz. 12.00 w Pałacu Potockich, we współpracy z Centralną Radą Niemieckich Sinti i Romów. W wydarzeniu wezmą udział, miedzy innymi:
Romani Rose - przewodniczący Rady Niemieckich Sinti i Romów oraz Michael Brandt - Federalny Komisarz ds. Zwalczania dyskryminacji Romów i Sinti.
Ceremonia otwarcia stanowi część oficjalnego programu delegacji uczestniczącej w obchodach Europejskiego Dnia Pamięci o Zagładzie Sinti i Romów, upamiętniającego co roku – 2 sierpnia – około 500 tysięcy Sinti i Romów zamordowanych przez nazistów na terenach okupowanej Europy. Tego dnia w 1944 roku, po heroicznym oporze więźniów, w niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym i zagłady Auschwitz-Birkenau zamordowano około 4300 Sinti i Romów.

Po prezentacjach w Paryżu (grudzień 2024), Berlinie (listopad 2025) i Pradze (maj 2026), Kraków jest czwartym miastem, w którym Luigi Toscano – Artysta UNESCO na rzecz Pokoju i fotograf – zaprezentuje portrety przedstawiające osoby ze społeczności Sinti i Romów, które ocalały z ludobójstwa dokonanego podczas II wojny światowej w Europie Środkowej i Wschodniej. Wystawa realizowana jest przy wsparciu Fundacji „Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość” (EVZ). W Krakowie organizowana jest we współpracy z Konsulatem Generalnym Republiki Federalnej Niemiec, Goethe-Institut Krakau oraz Miastem Kraków.

Ma Bistrass! – o wystawie
Ma Bistrass! to wyjątkowy projekt fotograficzny poświęcony osobom ze społeczności Sinti i Romów, które ocalały z nazistowskich prześladowań. Wystawa została po raz pierwszy zaprezentowana w grudniu 2024 roku w siedzibie UNESCO w Paryżu. We współpracy z Fundacją „Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość” (EVZ) Luigi Toscano – Artysta UNESCO na rzecz Pokoju – przedstawia portrety Ocalałych oraz ich potomków. Ich historie i wspomnienia zostały utrwalone zarówno na wielkoformatowych fotografiach, jak i w wywiadach. Celem wystawy jest wyrażenie zdecydowanego sprzeciwu wobec dyskryminacji marginalizowanych społeczności Sinti i Romów oraz zwiększenie świadomości na temat konieczności uznania, docenienia i ochrony ich kultury oraz dziedzictwa. Społeczności Sinti i Romów nadal doświadczają marginalizacji w wielu krajach Europy. To właśnie dlatego Luigi Toscano wyruszył w emocjonalną podróż po Europie Środkowej i Wschodniej, aby odnaleźć ostatnich żyjących świadków ludobójstwa i uczynić ich historie widocznymi dla współczesnego świata. Do dziś Sinti i Romowie nie doczekali się pełnego uznania ani odpowiedniego zadośćuczynienia za doznane cierpienia. Nadal mierzą się z uprzedzeniami, dyskryminacją, a w wielu przypadkach również z przemocą. Projekt Ma Bistrass! ma zwrócić uwagę na głęboką niesprawiedliwość społeczną, której Sinti i Romowie nadal doświadczają. Luigi Toscano podkreśla, że przezwyciężenie uprzedzeń i nienawiści jest możliwe jedynie poprzez dialog oparty na pamięci, wzajemnym zrozumieniu i pojednaniu. Krakowska prezentacja będzie ostatnim przystankiem międzynarodowej trasy wystawy, zorganizowanej z okazji 25-lecia Fundacji „Pamięć, Odpowiedzialność i Przyszłość” (EVZ). Wcześniej fotografie prezentowano w Berlinie i Pradze. Od 1 do 22 sierpnia 2026 roku na Plantach w centrum Krakowa zostanie zaprezentowanych około czterdziestu wielkoformatowych portretów. Ma Bistrass! jest częścią długofalowego projektu LEST WE FORGET (Przeciw zapomnieniu). Od 2014 roku Luigi Toscano sfotografował blisko 600 osób, które przeżyły nazistowskie prześladowania, a wystawy projektu odwiedziło już niemal 2 miliony osób na całym świecie.
Trailer Lest We Forget at United Nations 2018: https://www.youtube.com/watch?v=Dop3RP9tI44 Tagesschau (German News) about Lest We Forget at United Nations 2018: https://www.youtube.com/watch?v=m5UvljCEghc
For more information: https://ma-bistrass.com/

Luigi Toscano – Artysta UNESCO na rzecz Pokoju Luigi Toscano mówi: Osobiście uważam za niezwykle ważne, aby upamiętniać wszystkie ofiary nazistowskich prześladowań. Każda osoba, która przetrwała, jest świadectwem niezwykłej siły, odporności i woli życia. W projekcie Ma Bistrass! szczególnie zależy mi na tym, aby historie i biografie sportretowanych przeze mnie Sinti i Romów stały się bliskie i zrozumiałe dla odbiorców, ponieważ ci ludzie do dziś doświadczają dyskryminacji – każdego dnia. Luigi Toscano urodził się w 1972 roku w Moguncji (Mainz), a obecnie mieszka w Mannheim w Niemczech. Po ukończeniu szkoły średniej pracował jako dekarz, ochroniarz oraz myjący okna, zanim poświęcił się działalności artystycznej. Jest fotografem samoukiem, a człowiek od zawsze pozostaje w centrum jego twórczości. Światowy rozgłos przyniósł mu projekt „LEST WE FORGET – GEGEN DAS VERGESSEN” („Przeciw zapomnieniu”), w ramach którego osobiście odnalazł, spotkał i sfotografował ponad 600 osób ocalałych z nazistowskich prześladowań. Wielkoformatowe portrety prezentowane były w przestrzeni publicznej na całym świecie. W 2021 roku Luigi Toscano został pierwszym fotografem w historii wyróżnionym przez UNESCO tytułem Artysty na rzecz Pokoju (UNESCO Artist for Peace). W tym samym roku został odznaczony Krzyżem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec. W 2025 roku zwrócił odznaczenie w geście protestu przeciwko wspólnemu głosowaniu partii CDU i AfD nad polityką migracyjną w Bundestagu. 

Informacje o dostępności:

Pałac Potockich, Rynek Główny 20
Budynek główny znajduje się w centrum Starego Miasta i ma charakter zabytkowy. Pałac znajduje się w strefie płatnego parkowania i ograniczonego ruchu.

Dostępność dla osób z niepełnosprawnością ruchu:
Przestrzeń nie jest dostosowana do potrzeb osób z trudnościami w obszarze poruszania się (w budynku brak windy, strome schody, toalety nie są dostępne dla osób na wózkach). Dla osób z trudnościami w obszarze poruszania się możemy zapewnić alternatywny dostęp (transmisja w holu, transmisja na Teams, wsparcie w dotarciu na I piętro), prosimy jednak o wcześniejsze zgłoszenie, do tygodnia przed wydarzeniem, tak byśmy mogli zapewnić Państwu jak najlepszy komfort odbioru i uczestnictwa w wydarzeniu.

Dostępność dla osób z niepełnosprawnością wzroku:
Dla osób z trudnościami w obszarze widzenia dostępny jest nagranie opisu budynku w wersji audio. Opis i nagranie.
Osoby niewidome mogą poruszać się wewnątrz budynku w obecności psa przewodnika. Jeśli będą Państwo potrzebowali asystenta, prosimy o zgłoszenia do 2 tygodni przed festiwalem. Razem z asystentem będzie można przejść z najbliższego przystanku autobusowego lub tramwajowego.

Dostępność dla osób z niepełnosprawnością słuchu:
Pętla indukcyjna stanowiskowa w recepcji na I piętrze. Jeśli będą Państwo potrzebowali tłumacza PJM na wybrane przez siebie spotkania, prosimy o zgłoszenia do 2 tygodni przed wydarzeniem. Podczas rozmowy telefonicznej istnieje możliwość skorzystania z tłumacza języka migowego online z pozycji strony KBF dzięki aplikacji MIGAM.PL. Link do połączenia z tłumaczem

Zgłoszenia prosimy kierować do Barbary Zając, koordynatorki